
Sürekli çözülen ayakkabı bağcığı, insanı sinir eden bir şeydir. Bağcıklarınızı bağlayıp, dışarı çıktığınızda, hatta tam da aceleyle bir yerlere yetişmeye çalışırken tekrar tekrar çözülmesi insanı bıktırır. Bazı forumlarda gün içinde 15-20 kere ayakkabı bağcığı için durup, tekrar bağladığını yazanları gördüm. Çözülmeyen ayakkabı bağı için bir çalışma yapılır mı, bu ayrı bir yazı konusu. Çözülme-bağlama ile uğraşmak istemeyenlerin tercihi bağcıksız ayakkabı oluyor. Benim açımdan ise, bazı modellerde özellikle bağcıksız olmadan da olmuyor. İyi de bu ayakkabı bağcığı neden çözülür?
Ayakkabı bağlamak bazılarımız için ayrı bir zahmet. Acelesinden ayakkabılarını hiç çözmeyip, bağlanmış haliyle giyip çıkan insanların olduğuna dikkat ettim. Tabii bunun için biraz bol bağlıyorlar ve topuğundan çekecek veya işaret parmakları yardımıyla ayakkabılarını giyiyorlar. Bu ayakkabıların bağcığı bile bazen çözülebiliyor.
Normalde ayakkabı bağlamak, üşenilmesi gereken yük değildir. Sürekli çözülen ayakkabı bağcığı sorununa kendimce bulduğum bir yöntem var. Kördüğüm atarak üstüne bağcığı atmak. Bu tabii ki ayakkabıyı ya da botu çıkartırken o düğümü çözmek, iş yükü yaratıyor. Fakat birazdan okuyacaklarınız ile galiba ayakkabı bağcıklarımızın çözülmesinden kurtulamayacağız.
Ayakkabı Bağcığı Neden Çözülür?
İşte sorunun bilimsel cevabı...
UC Berkeley makine mühendislerince yürütülen çalışmada, yere basma sırasında meydana gelen etki ile boşta kalan uçların salınımı hareketi, bizim kabusumuz olan ayakkabı bağcığı neden çözülür sorusunu netleştirmiştir.
Koşu Bandı, Koşu Ayakkabıları, Denek ve Slow-Motion Kamera
Berkeley Üniversitesi lisansüstü öğrencisi olan Christine Gregg ve meslektaşları "ayakkabı bağcığı neden çözülür" ün cevabını bulmak amacıyla yola çıktı. Bunun için bir kişinin koşu esnasındaki hareketlerini slow-motion kamera ile kayıt altına aldı.
Kaydın sonucunda, ayakkabı bağlarının koşu sırasında serbest uçların ve düğümün, çekme kuvvetine maruz kalmasıyla çözüldüğü görüldü. Bu çekmek kuvveti o an için, herhangi hızlı lunapark treninin(rollercoaster) üretebileceğinden daha fazla "G Kuvveti" yaratmaktadır.
Gregg bunun nedeninin "Düğümün çözülmesi, bir kişinin ayakkabı bağının serbest ucunun çekilmesiyle değil, ayaklardan defalarca yere çarpma sırasında öne-arkaya sallanan ve bacaktan gelen atalet kuvvetinin etkisiyle meydana gelmektedir" şeklinde belirtmiştir.
Yani ayakkabı bağcığı neden çözülür? Gregg'e göre bu, yürüme ve koşma esnasında, ayağın ileri doğru hareketiyle bağcıkların serbest uçlarında, yere basma anında gerçekleşen harekette ise bağcığın düğüm noktasında çekme kuvvetinin oluşmasıyla gerçekleşiyor.
Ekip, deneyleri sırasında testin başarısını ölçümlemek için "Reef Knot" ve "Granny Knot" olarak adlandırılan farklı düğümleme stillerini de ayrı ayrı denedi.
Gregg bu noktada, "Bazı bağcıkları ister daha sıkı bağlayın, isterseniz de farklı düğüm teknikleri kullanın, çözülmeye neden olan temel mekaniklerin aynı olduğuna inanmıyoruz" diye eklemiştir.
Ayakkabı bağının çözülmemesi için sanırım yukarıda benim uyguladığım çözümden(veya ona benzer) başka bir yol görünmüyor. Ama en azından bağcıklarımızın neden çözüldüğünün bilimsel cevabını da öğrenmiş olduk.





