Emrah Argan: Merak Edilenler

AYAKKABI BAĞCIĞI NEDEN ÇÖZÜLÜR?

Sürekli çözülen ayakkabı bağcığı, insanı sinir eden bir şeydir. Bağcıklarınızı bağlayıp, dışarı çıktığınızda, hatta tam da aceleyle bir yerlere yetişmeye çalışırken tekrar tekrar çözülmesi insanı bıktırır. Bazı forumlarda gün içinde 15-20 kere ayakkabı bağcığı için durup, tekrar bağladığını yazanları gördüm. Çözülmeyen ayakkabı bağı için bir çalışma yapılır mı, bu ayrı bir yazı konusu. Çözülme-bağlama ile uğraşmak istemeyenlerin tercihi bağcıksız ayakkabı oluyor. Benim açımdan ise, bazı modellerde özellikle bağcıksız olmadan da olmuyor. İyi de bu ayakkabı bağcığı neden çözülür?

Ayakkabı bağlamak bazılarımız için ayrı bir zahmet. Acelesinden ayakkabılarını hiç çözmeyip, bağlanmış haliyle giyip çıkan insanların olduğuna dikkat ettim. Tabii bunun için biraz bol bağlıyorlar ve topuğundan çekecek veya işaret parmakları yardımıyla ayakkabılarını giyiyorlar. Bu ayakkabıların bağcığı bile bazen çözülebiliyor.

Normalde ayakkabı bağlamak, üşenilmesi gereken yük değildir. Sürekli çözülen ayakkabı bağcığı sorununa kendimce bulduğum bir yöntem var. Kördüğüm atarak üstüne bağcığı atmak. Bu tabii ki ayakkabıyı ya da botu çıkartırken o düğümü çözmek, iş yükü yaratıyor. Fakat birazdan okuyacaklarınız ile galiba ayakkabı bağcıklarımızın çözülmesinden kurtulamayacağız.

Ayakkabı Bağcığı Neden Çözülür?

İşte sorunun bilimsel cevabı...

UC Berkeley makine mühendislerince yürütülen çalışmada, yere basma sırasında meydana gelen etki ile boşta kalan uçların salınımı hareketi, bizim kabusumuz olan ayakkabı bağcığı neden çözülür sorusunu netleştirmiştir.

Koşu Bandı, Koşu Ayakkabıları, Denek ve Slow-Motion Kamera

Berkeley Üniversitesi lisansüstü öğrencisi olan Christine Gregg ve meslektaşları "ayakkabı bağcığı neden çözülür" ün cevabını bulmak amacıyla yola çıktı. Bunun için bir kişinin koşu esnasındaki hareketlerini slow-motion kamera ile kayıt altına aldı.

Kaydın sonucunda, ayakkabı bağlarının koşu sırasında serbest uçların ve düğümün, çekme kuvvetine maruz kalmasıyla çözüldüğü görüldü. Bu çekmek kuvveti o an için, herhangi hızlı lunapark treninin(rollercoaster) üretebileceğinden daha fazla "G Kuvveti" yaratmaktadır.

Gregg bunun nedeninin "Düğümün çözülmesi, bir kişinin ayakkabı bağının serbest ucunun çekilmesiyle değil, ayaklardan defalarca yere çarpma sırasında öne-arkaya sallanan ve bacaktan gelen atalet kuvvetinin etkisiyle meydana gelmektedir" şeklinde belirtmiştir.

Yani ayakkabı bağcığı neden çözülür? Gregg'e göre bu, yürüme ve koşma esnasında, ayağın ileri doğru hareketiyle bağcıkların serbest uçlarında, yere basma anında gerçekleşen harekette ise bağcığın düğüm noktasında çekme kuvvetinin oluşmasıyla gerçekleşiyor.

Ekip, deneyleri sırasında testin başarısını ölçümlemek için "Reef Knot" ve "Granny Knot" olarak adlandırılan farklı düğümleme stillerini de ayrı ayrı denedi.

Gregg bu noktada, "Bazı bağcıkları ister daha sıkı bağlayın, isterseniz de farklı düğüm teknikleri kullanın, çözülmeye neden olan temel mekaniklerin aynı olduğuna inanmıyoruz" diye eklemiştir.

Ayakkabı bağının çözülmemesi için sanırım yukarıda benim uyguladığım çözümden(veya ona benzer) başka bir yol görünmüyor. Ama en azından bağcıklarımızın neden çözüldüğünün bilimsel cevabını da öğrenmiş olduk.

Merak Edilenler

MUTLULUK HORMONU SEBEP OLABİLİR Mİ?

Mutluluk hormonu nedir, yaşadığımız stresin, endişenin, kaygının nedeni bu hormonlar mı, neden bizi mutlu ediyorlar ve bu hormonları sistemimize nasıl alıyoruz?

Mutluluk hormonları olarak adlandırılan hormonlar genellikle endorfin, serotonin, dopamin ve oksitosin'e denk gelir. Teknik olarak, bunların bazıları nörotransmittelerdir, yani hormon değildir. Fakat burada bilimsel ayrıntılarla kendimizi rahatsız etmeyeceğiz.

Bir kavga ya da uçuş tepkisi uyandıran adrenalin(epinefrin olarak da bilinir) hormonunu, bu makalede konu dışı bırakıyoruz. Adrenalin tek başına mutlu etmeyip sadece heyecan verir.

Mutluluk Hormonu 1: Endorfin

Endorfin, ağrıları bloke eder. Endojen, yani morfin içeren kelimesinden gelen endorfin, vücudun doğal ağrı kesicisidir. Fakat sentetik formdaki morfin ile karıştırmamak gerekir. Endorfini arttırmak için doğal yolları öğrenmemiz gerekir. Tetikleyici faktörleri stres ve acıdır.

Tarihsel olarak endorfin, atalarımızın avcılardan ve acıdan kaçmak için ilerlemesine yardımcı oldu. Bugün, anaerobik bölgelerde egzersizler yaparken endorfin üretiyoruz. Egzersiz sırasında, kaslarımızın oksijen depolarında glikojen tüketildiğinde bu hormon devam etmemizi sağlar.

Eksikliğinde stresli, gergin ve isteksiz hissederiz.

Endorfini Arttırma Yolları

Düzenli Egzersiz Yapmak: Anaerobik egzersizler, vücudumuzun doğal ağrı kesicilerini aktive ederek, kronik ağrılarla baş etmemize yardımcı olur. Endorfin, kendimizi iyi hissetmemize yardımcı olmazlar, ancak daha az kötü hissetmemize yardımcı olurlar.
Acı Yemek: Dildeki reseptörler, ağrı sinyallerine benzer şekilde sinyaller göndererek, acı baharata tepki verirler. Bu, endorfin üretimini tetikler.

Mutluluk Hormonu 2: Serotonin

Serotonin, ruh halimizi pozitif yönde tetikleyerek bizi neşeli, canlı ve zinde yapar. Bu hormonun eksikliği sinirlilik, karamsarlık ve depresyona neden olabilir.

Serotonini Arttırma Yolları

Olumlu Düşünceler İçinde Olun: Geçmişteki mutlu olayları hatırlamayı ya da şu an için minnettar olduğumuz şeylere odaklanmayı seçtiğimiz zaman beynimiz, daha fazla serotonin üretecektir.
Güneş Banyosu Yapın: Güneş cildinize ulaştığında, serotonin üretmeye yardımı olan D vitamini üretimi başlar. Bu, neden açık havada daha mutlu olduğumuzu açıklar.
Düşük Yoğunlukta Egzersiz Yapın: Anaerobik bölgelerde endorfinler üretilirken, serotonin aerobik egzersizlerle ortaya çıkar. Serotonin, egzersiz sonrasında sistemimizde kalır. Bu yüzden ağırlık kaldırma, yoga, pilates ve açma-germe egzersizleri güçlenme ve esneklik kazanmanın yanı sıra, stresle baş edebilmemiz için harika bir yöntemdir.
Triptofan İçeren Besinler Tüketin: Serotonin, beyin hücrelerinde bulunan ve insan vücudu tarafından sentezlenemeyen, dolayısıyla da dışarıdan besin yoluyla alınması gereken proteinlerde bulunan triptofan sayesinde artar. Badem, fıstık gibi kuru yemişler, süt, peynir, yoğurt, yumurta, peynir, kırmızı et, tavuk göğsü, hindi eti ve çikolata da triptofan bulunur.

Mutluluk Hormonu 3: Dopamin

Dopamin, bir keyif hormonudur ve bir hedef doğrultusunda çaba gösterildiğinde uyarılır. Bu amaca ulaşmak için harekete geçmeye motive eder, böylece bu ödülün keyfini yaşayabiliriz. Eksikliğinde üşengeç, unutkan ve canı sıkkın hissederiz.

Dopamini Arttırma Yolları

Kendinize Hedefler Belirleyin, Hobi Edinin: Belirli, ölçülebilir ve ulaşılabilir hedeflere sahip olmak, bize yol gösterecek bir şey verir ve böylece dopamin üretimini uyarır. Kendinizi mutlu hissettiren bir hobi edinin. Amaçlı bir hayat bizi mutlu eder.
Egzersiz Yapın: Dopamin seviyesi, egzersiz sırasında serotonin ile birlikte yükselme eğilimi gösterir. Dopamin, başarı hedefi ile ilişkili olduğundan, bir mesafe ya da zaman hedefi belirlemek, üretimi teşvik eder.
C Vitamini Tüketin: Yapılan araştırmalar, C vitamini tüketen kişilerin dopamin seviyelerinin, tüketmeyenlere oranla artış gösterdiğini kanıtlamıştır.
Tirozin İçeren Besinler Tüketin: Vücut tarafından kullanılan ikincil aminoasitlerden biri olan tirozin bakımından zengin olan muz, elma, salatalık gibi besinlerden tüketmeye özen gösterin.
Müzik Dinleyin: Nature Neuroscience dergisinde yayınlanan, müzik ile dopamin seviyeleri arasındaki ilişkiyi inceleyen bir araştırmada, müzik dinletilen deneklerde dopamin seviyelerinin %9 artış gözlemlendiği, buna karşın sevmedikleri müzikleri dinleyen aynı seneklerde dopamin seviyeleri azalma gösterdiği belitilmiştir.

Mutluluk Hormonu 4: Oksitosin

Oksitosin, fiziksel temas üzerine, serbest bırakılan "aşk" hormonudur. Cinsel ilişki ve doğum, büyük miktarda oksitosin salınmasına neden olur. Fakat eski bir dosta veya sevdiğinize sıkı bir sarılış bile bu hormonun salınımına neden olabilir. Bu hormon, sevgi ve güven duygusu verir. Bu nedenle ilişkilerimizde mutluluğumuzu arttırır.

Eksikliğinde kendimizi yalnız, sevgisiz ve huzursuz hissederiz.

Oksitosini Arttırma Yolları

Masaj Yaptırın: Masaj, kaslarımızı rahatlatmasının yanında, stresin azaltılmasına ve zihnimizin rahatlamasına yardımcı olmaktadır.
Fiziksel Temas Kurun: Bir şans yakaladığınızda, ailenize, sevgilinize veya arkadaşlarınıza sarılın, ofiste bir çalışma arkadaşınızın sırtını sıvazlayın. Sevgiliniz ile sahilde el ele yürürken yaptığınız romantik yürüyüşün, neden bu kadar etkili olduğunu artık biliyorsunuz.
Hayal Kurun: Fiziksel temasın haricinde, oksitosin seviyesini arttırmanın bir yolu da hayal kurmaktan geçmekte. Bir araştırmada, evli kadınların kocalarını düşündükleri zaman oksitosin seviyelerinde artış olduğu gözlemlenmiştir.

Mutluluk Hormonlarına Bazen Ara Vermek

Mutluluk hormonları, daha iyi hissetmemize neden olsalar da insan hayatının akışındaki rolleri anlamak daha önemlidir.

Endorfin, geçici olarak ağrıyı maskelemektedir. Bununla birlikte ağrı, insan vücudunda her zaman gizlenmiş olsaydı, bedenlerimizi çok zorlayarak ciddi şekilde zarar verebilirdik.

Benzer şekilde oksitosin, güvenli ilişkiler kurmak için harika olsa da, her zaman herkese güvenilirse, gezegendeki her aldatmaca bizim için zararlı olacaktır.

Çok fazla dopamin, bağımlılığıa neden olmakla kalmaz, aynı zamanda önceliklerimize önem verme veya zamanı yönetme becerimizi törpüleyebilir.

Bu hormonların varlığı sayesinde, hayatımızın durağan olmayıp, mutlu şekilde yaşayabileceğimizi anlamalı ve buna minnettar olmalıyız. Fakat her zaman denildiği gibi "Azı karar, çoğu zarar."

Her halükarda mutluluk hormonu doğal yollarla üretilebilirse ve bunun mutluluğa yönelik olduğu bilinebilirse güzeldir. Mutluluk sadece aklımıza değil, aynı zamanda bedenimizdedir.

Magnezyum

MASTÜRBASYON İLE KAS KAZANCI ARASINDAKİ BAĞLANTI

Ciddi vücut geliştiricileri arasında, mastürbasyon ve kas kazancı arasında herhangi bir bağlantı olup olmadığı konusunda uzun zamandan beri tartışmalara var. Nadiren ağırlık kaldıranlar arasında bile, mastürbasyon yapma ile koldaki orantısız kas boyutu ilişkisi hakkında yapılan şakalar var. Ancak mastürbasyon ve kas kazancı arasında gerçekten bir ilişki var mı? Ve öyleyse, bu bağlantı kişinin sağlık düzenini nasıl etkiler?

Testosteron Bağlantısı

Mastürbasyonun erkeklerde kas büyümesi üzerinde herhangi bir etkisi var mıdır? Neden mastürbasyon ve kas kazancının erkekler üzerinde herhangi bir etkisi olmalıdır?

Hepsi testosteronla ilgili

Birçok vücut geliştirme sporcusu, testosteron seviyelerini geliştirmek için takviyeler kullanırlar. Çünkü testosteron, genelde kas bakımından daha fazla kazanç ile ilişkilendirilir. Bununla birlikte, daha fazla testosteron ve kas kazancı arasında gerçekten bir neden-sonuç ilişkisi olup olmadığı konusunda, anlaşmazlıkların olduğu bilinmektedir.

Bazı çalışmalar, testosteron seviyesinin arttırılmasının daha büyük bir kas kazanımı olduğunu belirtti. Bununla birlikte, diğer çalışmalar ise aradaki farklılığın önemsiz olduğunu, bir kısım çalışmalar ise hiçbir yararı olmadığını kaydetti.

İşin özeti, kesin bir cevap yoktur. Birçok kişi de, bağlantıyı gösteren çalışmaların doğru olduğu varsayımıyla çalışmalarına devam edecektir.

Mastürbasyon Etkisi

Testosteronun kas büyümesini tetiklediğini varsayarsak, bir erkeğin penisi, onun harika bir vücut sahibi olabilme ihtimalini kuvvetlendirebileceği sorusuna cevap olamaz. Peki neden? Bu noktada iki düşünce akımı vardır:

Mastürbasyon testosteron seviyelerini düşürür ve kas gelişimini olumsuz yönde etkiler.
Mastürbasyon testosteron seviyelerini arttırır ve kas büyümesine pozitif etki yaratır.

Kaçınanlar

Mastürbasyonun testosteronu düşürdüğüne inananlar, mastürbasyondan kaçınmanın gerekli olduğunu düşünüyor. Bu teoriyi benimseyenlere göre, boşalmanın testosteron düzeylerinde ani bir düşüşe neden olduğunu ve erkeklerin neredeyse bir hafta boyunca aynı seviyeyi tekrar kazanamadığını savunur.

Aynı zamanda, sonuçların bu teoriyi desteklediği bazı çalışmalar da var. En azından, dip seviyelerin ne kadar sürebileceği tartışma konusu olsa da, seviyelerin seksüel aktivite süresince yükselebileceği fakat sonra yine bir düşüş gösterebileceği doğru gibi görünüyor.

Devam Edenler

Bunun aksine, mastürbasyon kas yapımına yardım eder görüşüne inanlar da var. Bu düşüncenin temeli, kısa ve net tanımıyla “kullanmazsan kaybedersin” prensibidir. Penisin gerçekleştirdiği egzersiz ne kadar fazla olursa, erkeğin toplam cinsel sağlığı da o kadar fazla olur. Haftada birkaç kez penisin orgazm olmasına izin verilmesi, daha sağlıklı bir organa ve genel olarak daha yüksek bir testosteron seviyesine sahip olmaya yol açar. Bu görüşü destekleyen çalışmalar da mevcuttur.

Örneğin, mastürbasyon sonucunda gerçekleşen orgazm, gerginliğin ortadan kalkmasıyla kasların rahatlamasına ve iki antrenman arasındaki dinlenme günlerinde kaslardaki büyüme duruşuna ara verilmesine yardımcı olur denilmiştir.

Bu görüşe göre mastürbasyon faydalarından birkaçı şöyle sıralanmaktadır;

Bağışıklık sisteminin güçlenmesi
Stresi azaltmada yardımcı olması
Uykuya dalmayı kolaylaştırması
Prostat kanserine yakalanma riskinin azalması
Mutluluk hormonu olarak adlandırılan Dopamin üzerindeki olumlu etkileri

Kas dokusunun büyümesi, iyileşmesi ve bakımı için gerekli olan önemli mikro besinlerden biri olan Çinko, her orgazmdan sonra bir miktar kaybedilecektir. Testosteron seviyesinin iyi düzeyde tutulması isteniyorsa, çinko ve magnezyum bakımından zengin doğal besinleri almaya özen gösterilmeli, ileri düzeyde takviyeler düşünülmelidir.

Sonuç Olarak

Özetle, daha büyük ve daha güçlü kas kütlesi elde etmek istiyorsanız, daha ağır kaldırın ve daha iyi beslenin. Hayatta sadece onun için yaşamadan, sık sık olmamak koşulu ile mastürbasyon yapmak; ne seks hayatınıza ne de spor hayatınıza olumsuz bir etki yapmayacaktır.